مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: آلاینده‌های محیطی و کشاورزی در فرآورده‌های زنبور عسل: خطرات بهداشتی برای زنبورها و انسان‌ها

شناسه مقاله: 1-111-2026

نویسندگان: الهام قاسمی فر ،

چکیده مقاله

عوامل متعددی از جمله تخریب محیط زیست، آلودگی هوا، شهرنشینی، کشاورزی بیش از حد و تغییرات اقلیمی، سلامت حیوانات و گیاهان را به خطر می‌اندازند. یکی از مشکلات عمده با تأثیرات منفیِ رو به افزایش، آلودگی‌های کشاورزی ناشی از آفت‌کش‌ها و آنتی‌بیوتیک‌ها است. نشان داده شده است که پوشش‌دهی بذور با حشره‌کش‌های نئونیکوتینوئیدی که به عنوان یک لایه محافظ در برابر آفات استفاده می‌شود، در بیشتر موارد از حد مجاز فراتر می‌رود. ترکیبات نئونیکوتینوئید به گیرنده‌های نیکوتینیک استیل‌کولین متصل می‌شوند و بنابراین بر مغز زنبورهای عسل تأثیر می‌گذارند. فلزات سنگین در غلظت‌های بالاتر برای زنبورهای عسل کشنده هستند و باقی‌مانده آن‌ها در فرآورده‌های زنبور عسل می‌تواند تهدیدی برای سلامت انسان باشد. آکاریسیدهای (کنه‌کش‌های) بسیار مؤثر که برای درمان هجوم کنه‌های واروآ دیستراکتور در کلنی‌های زنبور عسل استفاده می‌شوند، اثرات منفی بر تولیدمثل، حس بویایی و تولید عسل در زنبورها دارند. علاوه بر این، آمیتراز و فلووالینات معمولاً در بالاترین مقادیر یافت می‌شوند و منجر به کاهش تولید عسل و کاهش تولیدمثل کلنی، همراه با کاهش توانایی یادگیری و حافظه می‌گردند. با این حال، مطالعات علمی نشان داده‌اند که زنبورهای عسل به عنوان یک شاخص زیستی (زیست‌نشانگر) قابل اعتماد برای آلودگی‌های محیط زیستی عمل می‌کنند. در پاسخ به تقاضای روزافزون برای فرآورده‌های زنبور عسل، اثرات تقلب و شرایط نگهداری نامناسب وخیم‌تر شده و یک عامل خطر جدید را ایجاد کرده است. اهداف این مقاله مروری، بر پایه ضرورت شناسایی خطرات مرتبط با زنبورهای عسل و فرآورده‌های آن‌ها استوار است.

کلمات کلیدی:

زنبور عسل، محصولات زنبور عسل، آلودگی، سلامت