همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

چکیده مقاله

زنبور عسل (Apis mellifera) ارزشمندترین گرده‌افشان مدیریت‌شده در باغات میوه است و حدود یک‌سوم تولید غذای جهان به فعالیت گرده‌افشان‌ها وابسته می‌باشد. تغییر اقلیم از طریق افزایش دما، خشکسالی و افزایش CO₂، و نیز مصرف گسترده آفت‌کش‌های سیستمیک، تهديدات اصلی برای تعامل زنبور عسل با درختان میوه محسوب می‌شوند. گرمایش جهانی سبب عدم همزمانی گلدهی درختان میوه با خروج زنبورها شده و عملکرد محصول را به شدت کاهش می‌دهد. تنش خشکی حجم شهد را تا ۶۰ درصد کاهش داده و نسبت ساکارز به هگزوزها را کم می‌کند که جذابیت شهد برای زنبورها را کاهش می‌دهد. آفت‌کش‌های نئونیکوتینوئیدی از طریق شهد و گرده وارد بدن زنبور شده و باعث اختلال در جهت¬يابي و یادگیری می‌شوند. این آفت‌کش‌ها با تداخل در گیرنده‌های چشایی، حساسیت زنبور به قند شهد را کاهش مي دهد. اثر متقابل تغییر اقلیم و آفت‌کش‌ها به صورت هم‌افزایی عمل کرده و افزایش دما سمیت آفت‌کش‌ها را تشدید می‌کند. راهکارهای مدیریتی شامل انتخاب ارقام متحمل به خشکی و گرما، استقرار کندوها بر اساس پیش‌بینی گلدهی با مدل‌های فنولوژیک، آبیاری تکمیلی در زمان گلدهی، ممنوعیت سمپاشی در دوره گلدهی، جایگزینی نئونیکوتینوئیدها با بیوآفت‌کش‌ها و بهره‌گیری از فناوری‌های پایش هوشمند می‌باشد.

کلمات کلیدی:

واژگان کلیدی: تغییر اقلیم، آفت‌کش‌ها، زنبور عسل، درختان میوه، عدم همزمانی گلدهی، راهکارها