مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: ارتباطات شیمیایی و سازمان عصبی پردازش بو در زنبور عسل

شناسه مقاله: 1-104-2026

نویسندگان: آزاده بوستان ،

چکیده مقاله

زنبورهای عسل برای انجام بسیاری از فعالیت‌های حیاتی خود مانند جستجوی غذا، جهت‌یابی و تعاملات اجتماعی به شدت به حس بویایی وابسته هستند. این وابستگی سبب شده است که سیستم بویایی آنها توانایی تشخیص طیف گسترده‌ای از مولکول‌های فرار و مخلوط‌های شیمیایی پیچیده را داشته باشد. بوها می‌توانند در نتیجه پردازش محرک‌های شیمیایی در سیستم عصبی شکل بگیرند و از طریق تجربه با منابع غذایی یا شرایط محیطی مرتبط شوند. اندام‌های حسی بویایی در زنبور عسل شاخک‌ها هستند که دارای ساختارهایی به نام سنسیلا می‌باشند و نورون‌های حسی بویایی را در خود جای می‌دهند. مولکول‌های بو پس از ورود به این ساختارها با گیرنده‌های بویایی تعامل کرده و سیگنال‌های عصبی تولید می‌کنند. این سیگنال‌ها به لوب شاخکی مغز منتقل شده و در واحدهایی به نام گلومرول پردازش می‌شوند. در ادامه، نورون‌های پروجکشن، اطلاعات بویایی را از طریق مسیرهای عصبی مختلف به مراکز بالاتر مغزی منتقل می‌کنند. این سازمان عصبی پیچیده به زنبور عسل امکان می‌دهد تا بوهای مختلف را در محیط طبیعی تشخیص داده و بر اساس تجربه به آنها پاسخ مناسب دهد.

کلمات کلیدی:

زنبور عسل، سیستم بویایی، ارتباطات شیمیایی، لوب شاخکی، پردازش بویایی