همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

چکیده مقاله

زمینه: پدیده گرد و غبار یکی از مخاطرات طبیعی است که وقوع آن باعث به وجود آمدن خسارت‌های محیط زیستی، اقتصادی، اجتماعی، سلامت می‌شود. با توجه به اینکه پدیده تغییر اقلیم نیز در سال‌های اخیر تشدید شده و همچنین منابع طبیعی دچار تخریب زیاد شده، توجه به موضوع گرد و غبار امری ضروری است. در شرق کشور ایران، استان خراسان جنوبی به¬دلیل مجاورت با کانون‌های گرد و غبار و اقلیم خشک در معرض گرد وغبارهای شدید و مشکلات محیط زیستی ناشی از آن است. هدف: هدف این پژوهش شناسایی و اولویت بندی بهترین راهکارهای مقابله با گرد و غبار در منطقه خراسان جنوبی با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) است که به ما در رتبه‌بندی هر یک از راهکارها کمک می‌کند. روش پژوهش: در این پژوهش ابتدا با مرور مطالعات مرتبط معیارهای و زیرمعیارها شناسایی شدند. سپس با فرایند تحلیل سلسله مراتبی که یک روش تصمیم گیری چند معیاره است، معیارها اولویت¬بندی شدند. این روش توانست با رویکرد تحلیلی و انجام مقایسات زوجی امکان تعیین شاخص‌های معیارها و انتخاب بهترین گزینه را بر اساس قضاوت‌های کاشناسی و تحقیقاتی به وجود ‌آورد. یافته¬ها: نتایج مدل تحلیل سلسله مراتبی که با استفاده از نرم¬افزار Expert choice انجام شده نشان می‌دهد که معیار منابع آبی با وزن 54/0 بالاترین رتبه را دارد. با توجه به وزن این معیار، منابع آب مهم‌ترین عاملی است که در ارائه راهکار باید به آن توجه نمود. نتیجه¬گیری: در نتیجه گزینه تثبیت خاک با پوشش گیاهی بومی و مقاوم به کم¬آبی با وزن 584/0 به¬دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه، مقاومت در برابر شرایط نامناسب و نیاز به منابع آبی کمتر موثرترین راهکار مقابله با گرد و غبار در این استان معرفی می‌شود. شرایط اجرای این راهکار مبتنی بر طبیعت باید به¬گونه¬ای باشد که متناسب با توان اکولوژیک منطقه انجام شود و از لحاظ کمی و ‌کیفی به درستی مدیریت شود.

کلمات کلیدی:

مخاطرات طبیعی، گرد و غبار، مدلAHP، پوشش گیاهی