مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: ارزیابی کارایی فنی زنبورداران در شهرستان تبریز

شناسه مقاله: 1-30-2026

نویسندگان: مهرشید کاشفی ، جبرئیل واحدی ، محمد قهرمان زاده ، امیر نوری ،

چکیده مقاله

شهرستان تبریز یکی از مراکز مهم تولید عسل در ایران شناخته می¬شود. به نظر می رسد بهره¬وری عوامل تولید عسل در این شهرستان در حد بالای نیست و این امر موجب خسارات اقتصادی در این حوزه می¬گردد. لذا این مطالعه با هدف بررسی وضعیت کارایی فنی و عوامل موثر بر آن در شهرستان تبریز انجام شد. داده‌های پژوهش از ۳۴ زنبوردار در سال 1403 گردآوری و با استفاده تابع تولید ترانسلوگ مرزی تصادفی تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد میانگین کارایی فنی زنبورداران ۵۵ درصد است که نشان‌دهنده پتانسیل ۴۵ درصدی برای افزایش تولید با استفاده از نهاده‌های موجود می‌باشد. کم¬ترین میزان کارایی فنی برابر با 09/0 و بیشترین میزان آن 99/0 بود که این امر نشان می¬دهد توزیع کارایی فنی بسیار ناهمگون است. بر اساس نتایج تابع عدم¬کارایی، افزایش سن زنبوردار، بالاتر رفتن قیمت کندوهای مدرن و خسارت ناشی از بیماری نوزما اثر منفی و شیوه فروش، بهبود کیفیت مراتع و وجود اعضای خانوار با تحصیلات دانشگاهی دارای اثر مثبت بر کارایی فنی زنبورداران بودند. مطابق یافته¬ها حمایت مالی از زنبورداران به منظور تهیه کندوهای مدرن و آموزش روش¬های متنوع فروش و همچنین نحوه مقابله با بیماری¬هایی مانند نوزما می-تواند منجر به بهبود کارایی فنی زنبورداران گردد.

کلمات کلیدی:

تابع تولید مرزی تصادفی، تبریز، عسل، کارایی فنی