همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

چکیده مقاله

منابع طبیعی به‌عنوان بستر حیات و توسعه پایدار کشور و پشتوانه بخش کشاورزی، نقشی انکارناپذیر در تولید و حفظ خاک، تأمین غذا، تولید اکسیژن و تلطیف هوا ایفا می‌کنند و با توجه به مفاهیم توسعه پایدار، این مواهب الهی نه میراث گذشتگان، بلکه امانت نسل‌های بعدی در نزد ماست که باید به‌درستی حفظ، توسعه و بهره‌برداری شوند (مقدم، ۱۳۹۰)، با این حال، نگاهی تاریخی به مجموعه اقدامات و برنامه‌های عمرانی توسعه کشور نشان می‌دهد که اگرچه تقریباً در تمامی برنامه‌ها بر ضرورت حفاظت از منابع طبیعی و احیاء و توسعه آن تأکید شده است، اما به اعتقاد اغلب کارشناسان و دست‌اندرکاران منابع طبیعی کشور، شدت تخریب این منابع روندی افزایشی داشته و تحت کنترل درنیامده است و عواملی مانند رشد روزافزون جمعیت، تغییر کاربری نامتناسب اراضی جنگلی و مرتعی، ناهماهنگی دستگاه‌های اجرایی، حذف مدیریت‌های مردمی به دنبال ملی شدن جنگل‌ها و مراتع، ابهام و نارسایی در قوانین و ضعف حمایت‌های قضایی از جمله مواردی بوده که در تشدید روند تخریب این منابع تأثیر داشته است (ارزانی، ۱۳۷۶). در این راستا، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، طرح‌های مطالعاتی تفصیلی حوزه‌های آبخیز و طرح‌های مرتعداری تلفیقی را با هدف توجه ویژه به سایر کارکردهای مراتع در دستور کار قرار داده و شرح خدمات آن برای ادارات کل منابع طبیعی سطح کشور ابلاغ شده است (راهنمای تهیه و اجرای طرح‌های مرتعداری، ۱۳۹۹) و با توجه به شرح خدمات جدید و عدم آشنایی کارشناسان و شرکت‌های مشاوره با این دستورالعمل‌ها، تهیه چنین طرح‌هایی به‌ویژه در سطح شهرستان و نواحی غیر از مرکز کشور با مشکلاتی مواجه شده است و از این رو، ارزیابی و بهنگام‌سازی گزارش‌های مطالعاتی پوشش گیاهی و مدیریت تیپ‌های مرتعی در طرح‌های تفصیلی حوزه‌های آبخیز امری ضروری به نظر می‌رسد و بنابراین، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی مشکلات و چالش‌های بخش پوشش گیاهی و مدیریت تیپ‌های مرتعی در طرح‌های مذکور و ارائه راهکارهای اصلاحی مبتنی بر یافته‌های جدید علمی انجام شده است تا بتواند زمینه‌ساز بهبود کیفیت گزارش‌ها و ارتقای مدیریت پایدار مراتع کشور گردد.

کلمات کلیدی:

ارزیابی پوشش گیاهی، تیپ مرتعی، طرح تفصیلی حوزه آبخیز، ظرفیت چرا، مدیریت مرتع