مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: اندازه‌گیری کارایی زیست‌محیطی تولید کلزا در شهرستان تبریز

شناسه مقاله: 1-15-2026

نویسندگان: الهه قاسمی ، قادر دشتی ، باب اله حیاتی ،

چکیده مقاله

به‌کارگیری رویکردهای علمی در ساماندهی مصرف نهاده‌های مخرب زیست‌محیطی یکی از الزامات ارتقاء کارایی، بهبود بهره‌وری و کاهش اثرات منفی بر منابع طبیعی در نظام‌های تولیدی است. در این راستا هدف مطالعه حاضر بررسی کارایی زیست‌محیطی تولید کلزا در شهرستان تبریز می¬باشد. برای این منظور داده¬های مورد نیاز با تکمیل پرسشنامه از 150 کشاورز کلزاکار شهرستان تبریز در سال زراعی 02-1401 جمع¬آوری گردید. برای رسیدن به هدف تحقیق ، تابع تولید ترانسلوگ مرزی تصادفی برآورد و میزان کارایی زیست-محیطی مزارع مشخص شد. نتایج برآورد تابع ترانسلوگ نشان داد که میانگین کارایی زیست‌محیطی مزارع پیاز 12/58 درصد بوده که حاکی از وجود ظرفیت قابل‌توجه برای کاهش مصرف نهاده‌های زیان‌بار نظیر کودها و سموم شیمیایی و بهبود کارایی زیست‌محیطی در منطقه می‌باشد. بدین ترتیب توجه به کمیت و کیفیت عوامل اثرگذار بر تولید کلزا شامل بذر، نیروی‌ کار، آب، سموم و کودهای شیمیایی و بهینه‌سازی مصرف آنها می‌تواند در فرایند توسعه کشاورزی پایدار منطقه موثر واقع شود. علاوه بر این، تولید در مزارع وسیع‌تر و توجه به یکپارچه‌سازی اراضی، امکان رشد بهره‌وری نهاده‌ها و کاهش فشار زیست‌محیطی را فراهم می‌آورد، که در نهایت به تعدیل هزینه‌ها و ارتقاء کارایی اقتصادی کل نظام تولید در منطقه موردمطالعه منجر می‌شود.

کلمات کلیدی:

تابع تولید، رهیافت مرزی تصادفی، کارایی زیست‌محیطی، کلزا، نهاده زیان‌بار