مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: اهمیت و نقش تنوع زیستی در تابآوری و پایداری اکوسیستمهای خشکی

شناسه مقاله: 1-216-2026

نویسندگان: ناصر زارع ، پریسا شیخ زاده ،

چکیده مقاله

تنوع زیستی و گوناگونی حیات در سطوح ژنتیکی، گونه‌ای، کارکردی و اکوسیستمی، یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های عملکرد، ثبات، تابآوری و پایداری بلندمدت اکوسیستم‌ها است. اکوسیستم‌ها فرایندها و خدمات بوم‌شناختی ضروری، از جمله ترسیب کربن، چرخه عناصر غذایی، تشکیل خاک، تنظیم آب، گرده‌افشانی، تنظیم اقلیم و کنترل زیستی را فراهم می‌کنند. شواهد حاصل از آزمایش‌های بوم‌شناختی، مطالعات بلندمدت تنوع زیستی، فراتحلیل‌ها و ارزیابی‌های جهانی نشان می‌دهد که تنوع زیستی از طریق استفاده مکمل از منابع، تنوع کارکردی، تنوع پاسخ، برهمکنش‌های بومشناختی و سازگاری تکاملی، تابآوری اکوسیستم را افزایش می‌دهد. بااینحال، تنوع زیستی در اثر تغییر کاربری زمین، از دست رفتن و قطعه‌قطعه‌شدن زیستگاه، تغییر اقلیم، بهره‌برداری بیش‌ازحد، آلودگی، گونه‌های مهاجم و ساده‌شدن اکوسیستم‌ها در حال کاهش است. بنابراین، حفاظت، بازسازی بوم‌شناختی، اتصال‌پذیری بوم‌شناختی، راهکارهای مبتنی بر طبیعت، مدیریت مشارکتی، کشاورزی پایدار و سازگاری اقلیمی مبتنی بر تنوع زیستی، برای حفظ اکوسیستم‌ها تابآور ضروری هستند .شواهد موجود نشان میدهد که تنوع زیستی صرفاً شاخص سلامت اکوسیستم نیست، بلکه عامل فعال تعیینکننده کارکرد، تابآوری و پایداری آن است. بنابراین، حفاظت از تنوع زیستی برای حفظ چندکارکردیبودن اکوسیستمها، افزایش مقاومت وتوان بازیابی پس از آشفتگی و تضمین تداوم خدمات اکوسیستمی ضروری است

کلمات کلیدی:

تنوع زیستی، تابآوری اکوسیستم، ثبات اکوسیستم، تنوع کارکردی، پایداری، تغییر اقلیم