مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: بررسی روابط بین کربن آلی و پایداری خاکدانه ها در اراضی زراعی شهرستان مشگین شهر

شناسه مقاله: 1-167-2026

نویسندگان: علیرضا نیازی ،

چکیده مقاله

پایداری خاکدانه ها یکی از شاخصهای مهم کیفیت فیزیکی خاک، حفاظت خاک و ارزیابی وضعیت ساختمان خاک در اراضی زراعی است. خاکدانه های پایدار میتوانند با افزایش نفوذ آب، کاهش رواناب، بهبود تهویه و کاهش فرسایش، نقش مهمی در حفظ کارکردهای اکولوژیک خاک داشته باشند. در این میان، کربن آلی خاک به عنوان یکی از عوامل اصلی مؤثر بر تشکیل و پایداری خاکدانه ها شناخته میشود .هدف این پژوهش بررسی رابطه بین کربن آلی خاک و پایداری خاکدانه ها بر اساس شاخص میانگین وزنی قطر خاکدانه ها) MWD 1 ( در اراضی زراعی شهرستان مشگین شهر بود .در این پژوهش، تعداد ۸۵ نمونه خاک از عمق ۰ تا ۱۰ سانتیمتری سطح خاک در اراضی زراعی منطقه مشگین شهر برداشت شد. مختصات نقاط نمونه برداری با GPS ثبت گردید. پس از انتقال نمونه ها به آزمایشگاه، ویژگی هایی مانند کربن آلی، آهک، واکنش خاک، هدایت الکتریکی، بافت خاک، رطوبت وزنی، جرم مخصوص ظاهری، تخلخل و MWD اندازه گیری یا محاسبه شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد . نتایج نشان داد که مقدار MWD در نمونه های مورد مطالعه بین 43 / 0 تا 06 / 2 میلیمتر متغیر بود و میانگین آن برابر با 21 / 1 میلیمتر بهدست آمد. میانگین کربن آلی خاک نیز برابر با 07 / 2 درصد بود. نتایج همبستگی نشان داد که بین کربن آلی و MWD رابطه مثبت و بسیار معنی داری وجود داشت. همچنین MWD با رطوبت وزنی خاک و درصد رس رابطه مثبت و معنی دار و با درصد شن رابطه منفی و معنی دار نشان داد. بر اساس نتایج، کربن آلی خاک از عوامل مهم مرتبط با پایداری خاکدانه ها در اراضی زراعی مشگین شهر بود. افزایش ماده آلی میتواند از طریق بهبود پیوند بین ذرات، تقویت ساختمان خاک و افزایش پایداری خاکدانه ها، در حفاظت خاک و مدیریت پایدار اراضی زراعی نقش مؤثری داشته باشد .

کلمات کلیدی:

پایداری خاکدانه، کربن آلی، کیفیت خاک، میانگین وزنی قطر خاکدانه ها