مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: تأثیر شیوه‌های مدیریت اراضی بر کربن زیست‌توده میکروبی خاک در منطقه زاغه، زاگرس مرکزی

شناسه مقاله: 1-189-2026

نویسندگان: ساناز یوسف وند ، مهدی معمری ، اردوان قربانی ، امیر میرزایی موسی وند ،

چکیده مقاله

تغییر در نوع مدیریت اراضی می‌تواند ویژگی‌های زیستی خاک را به‌طور چشمگیری تحت تأثیر قرار داده و بر پایداری اکوسیستم‌های مرتعی اثرگذار باشد. این پژوهش با هدف بررسی تغییرات کربن زیست‌توده میکروبی خاک در سه نوع مدیریت شامل قرق، مرتع تحت چرای آزاد و دیمزار در منطقه زاغه (زاگرس مرکزی) انجام شد. برای هر نوع مدیریت، سه سایت انتخاب و نمونه‌برداری خاک از عمق 0 تا 20 سانتی‌متری صورت گرفت. کربن زیست‌توده میکروبی خاک با روش تدخین-استخراج کلروفرم اندازه‌گیری و داده‌ها با استفاده از تجزیه واریانس یک‌طرفه تحلیل و مقایسه میانگین‌ها با آزمون توکی در سطح خطای 5 درصد انجام شد. نتایج نشان داد که نوع مدیریت اثر معنی‌داری بر کربن زیست‌توده میکروبی خاک داشت، به‌گونه‌ای که بیشترین مقدار در اراضی قرق و کمترین مقدار در اراضی تحت چرای آزاد مشاهده شد. همچنین، تفاوت بین قرق و چرای آزاد معنی‌دار بود، در حالی که بین قرق و دیمزار و نیز بین دیمزار و چرای آزاد تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد که قرق، از طریق بهبود شرایط زیستی خاک، می‌تواند به‌عنوان راهکاری مؤثر در ارتقای کیفیت خاک و احیای اکوسیستم‌های مرتعی منطقه مطرح باشد.

کلمات کلیدی:

کربن زیست‌توده میکروبی، قرق؛ چرای آزاد، دیمزار، کیفیت خاک، زاگرس مرکزی