مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: تاثیر کیتوزان بر فعالیت آنزیم‌های دخیل در مقاومت به بیماری سوختگی غلاف در برنج رقم خزر

شناسه مقاله: 1-6-2025

نویسندگان: میلاد حبیبی درونکلائی ، ولی‌اله بابایی‌زاد ، محمد‌علی تاجیک ، حشمت‌اله رحیمیان ، علی دهستانی ،

چکیده مقاله

بیماری ناشی از Rhizoctonia solani تولید برنج را به شدت محدود و منجر به زیان اقتصادی شدید شده است. استفاده از قارچ¬کش¬ها برای کنترل این قارچ نیز باعث افزایش هزینه و آسیب¬های زیست محیطی شده است. امروزه پیشرفت‌های گسترده در علم زیست‌شناسی مولکولی فهم بشر را از تعاملات بین گیاه – بیمارگر و آنزیم‌های دخیل در مقاومت بهبود بخشیده است. در این تحقیق نقش کیتوزان در فعالیت آنزیم‌های کاتالاز، پلی فنول اکسیداز و سوپر اکسیداز دیسموتاز در مقاومت برنج، رقم خزر طی تیمار با جدایه بیماری¬زا R. solani بررسی شد. بذور رقم¬ خزر ضد عفونی گردیدند سپس بذور را جوانه¬دار کرده و به گلدان¬هاي پلاستيكي حاوي خاك استريل منتقل و گلدان¬ها به گلخانه انتقال یافتند. تعدادی از گیاهان با کیتوزان تیمار و تعدادی به عنوان کنترل مثبت‌ (شاهد) در نظر گرفته شدند سپس تمام بوته¬ها با R. solani آلوده گردیدند. نمونه¬برداری از بافت برگی گیاهچه¬های تیمار شده و شاهد به ترتیب در بازه¬های زمانی 24، 48، 72 و 96 ساعت بعد از آلودگی انجام گرفت و فعالیت آنزیمی اندازه¬گیری شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که در گیاهان تیمار شده با کیتوزان میزان فعالیت آنزیم‌ها نسبت به گیاهان شاهد (کنترل مثبت) افرایش یافته است. از این‌رو می‌توان نتیجه گرفت که کیتوزان می‌تواند به‌عنوان جایگزینی مناسب برای قارچ‌کش‌های شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد و اثرات منفی زیست‌محیطی ناشی از استفاده از سموم شیمیایی را نیز به حداقل می‌رساند. این ویژگی‌ها، کیتوزان را به گزینه‌ای پایدار و ایمن برای مدیریت بیماری‌های گیاهی تبدیل کرده است.

کلمات کلیدی:

فعالیت آنزیم‌ها، قارچ‌کش، کنترل