همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

چکیده مقاله

بخش کشاورزی به‌ویژه فعالیت‌های مکمل مانند زنبورداری، نقش حیاتی در تأمین امنیت غذایی، ایجاد اشتغال و پایداری اقتصادی‌اجتماعی مناطق روستایی ایران ایفا می‌کند. زنبورداری با توجه به سازگاری با اکوسیستم، نیاز کم به آب و زمین و نقش آن در گرده‌افشانی، به‌عنوان یک فعالیت پایدار و درآمدزا حائز اهمیت است. شهرستان اهر در استان آذربایجان شرقی با برخورداری از مراتع غنی و شرایط اقلیمی مناسب، از پتانسیل بالایی برای تولید عسل باکیفیت برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر تولید عسل و ارزیابی کارایی استفاده از نهاده‌ها در این منطقه انجام شد. این پژوهش از لحاظ روش، کاربردی و از نظر شیوه گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی است. داده‌های میدانی مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه و مصاحبه حضوری با ۴۰ زنبوردار در سال ۱۴۰3 جمع‌آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و برآورد رابطه فنی بین نهاده‌ها و ستاده، از تابع تولید کاب-داگلاس به‌عنوان چارچوب نظری اصلی استفاده گردید. نتایج برآورد تابع تولید نشان داد که کلیه ضرایب نهاده‌های نیروی کار، تعداد کندو و سرمایه معنادار بوده و ضمن این که کشش تولید برای نیروی کار، تعداد کندو و سرمایه به ترتیب ۱۵۳/۰، ۸۵/۰ و ۸۸۴/۰ است. مجموع این ضرایب (حدود ۸۹/۱) حاکی از بازدهی افزایشی نسبت به مقیاس در تولید عسل منطقه است؛ به این معنی که افزایش همزمان و متناسب همه نهاده‌ها، موجب افزایش بیشتر تولید خواهد شد. از دیدگاه اهمیت نسبی، نهاده‌های سرمایه‌بر (سرمایه و تعداد کندو) تأثیر قوی‌تری نسبت به نیروی کار دارند که نشان‌دهنده ماهیت سرمایه‌بر این فعالیت در منطقه مورد مطالعه است. دامنه وسیع کشش‌ها (به‌عنوان مثال برای نیروی کار از ۰۹۰/۰- تا ۹۸۰/۱) نشان می‌دهد که واحدهای زنبورداری از جنبه بکارگیری نهاده¬ها وضعیت متفاوتی را تجربه می¬کند. بدین مفهوم هر جند که در مجموع زنبورداران منطقه از عوامل تولید به شکل اقتصادی بهره می¬گیرند لیکن کشش منفی برای نهاده نیروی¬کار موید آن است که برخی از تولیدکنندگان از این عامل به شکل غیر اقتصادی استفاده می¬کنند. ارزان فراوان بودن نیروی¬کار می¬تواند دلیلی بر این امر باشد. ضمن اینکه برخی دیگر از آنان از عامل کار در ناحیه غیراقتصادی یا ناحیه اول بهره می¬گیرند زیرا کشش بزرگتر از یک حاکی از بهره¬مندی کمتر از نهاده مورد نظر داردبا توجه به نتایج حاصله تامین سرمایه مورد نیاز جهت استفاده مناسب ازز عوامل و امکانات موچود می¬تواند به توسعه این صنعت در منطقه کمک نماید.

کلمات کلیدی:

تابع تولید کاب¬_داگلاس ، تولید نهایی، شهرستان اهر، عسل، کشش تولید