همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

چکیده مقاله

آگاهی از توزیع مکانی خصوصیات خاک و روابط متقابل بین آنها، برای بهینه‌سازی مدیریت زمین و تضمین بهره‌وری پایدار کشاورزی، به‌ویژه در محیط‌های با خاک آتشفشانی، امری حیاتی است. در این مطالعه به بررسی روابط بین درصد رس و مواد آلی با جرم مخصوص ظاهری و تحلیل زمین آماری آنها در خاک‌های آتشفشانی منطقه پیرالقیر در استان اردبیل پرداخته شد. بدین منظور از 50 نقطه بر اساس الگوی نمونه‌برداری شبکه‌ای منظم (با فاصله 500 متر) از دو عمق صفر تا 30 و 30 تا 60 سانتي متري نمونه‌های خاک برداشت شدند و خصوصیات هر یک از آنها اندازه‌گیری شدند. سپس با استفاده از نرم‌افزار GS+ داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل زمین‌آماری قرار گرفته و واریوگرام هریک از خصوصیات مورد‌مطالعه محاسبه و بهترین مدل به آن‌ها برازش داده شد. در ادامه درون‌یابی به روش کریجینگ معمولی با استفاده از نرم‌افزار GIS انجام شده و در نهایت نقشه پراکنش هریک از آنها ترسیم شد. نتایج نشان‌دهنده انحرافی قابل توجه از الگوهای معمول خاک‌های معدنی بود؛ به‌طوریکه خاک‌های آتشفشانی این منطقه رابطه عکس بین درصد رس و جرم مخصوص ظاهری نشان دادند. این پدیده به حضور بالای مواد آلی و کانی‌های آمورف آتشفشانی نسبت داده می‌شود که باعث تشکیل ریزخاکدانه‌های بسیار متخلخل و پایدار می‌گردد. تحلیل‌های زمین‌آماری نیز نشان داد که وابستگی مکانی درصد رس خاک قوی، جرم مخصوص ظاهری و مواد آلی متوسط هستند. مشخص کردن همبستگی‌های بین خصوصیات خاک و تهیه نقشه‌های پیوسته آنها برای برنامه‌ریزی‌های کشاورزی مدرن ضروری بوده و با استفاده از اطلاعات حاصل از آنها می‌توان چارچوب‌های کشاورزی دقیق برای جلوگیری از فشردگی خاک و حفظ سطوح مواد آلی برای حاصلخیزی بلند مدت خاک و تولید پایدار محصول برنامه ریزی کرد.

کلمات کلیدی:

پیرالقیر، توزیع مکانی، تولید پایدار