مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: زنبور عسل و کشاورزی بازساختی: واکاوی همزیستی پایدار، چالش‌های پیاده‌سازی و سیاست‌های ترویجی

شناسه مقاله: 1-38-2026

نویسندگان: سینا ضیایی ،

چکیده مقاله

کشاورزی صنعتی در دهه‌های اخیر با تخریب تنوع زیستی و کاهش جمعیت گرده‌افشان‌ها، به ویژه زنبور عسل، همراه بوده است. کشاورزی بازساختی به عنوان پارادایمی نوین، بازسازی اکوسیستم‌های تخریب شده را هدف قرار داده است. هدف: این پژوهش با هدف واکاوی مبانی نظری و عملی همزیستی میان زنبور عسل و کشاورزی بازساختی، شناسایی چالش‌های پیاده‌سازی و ارائه چارچوب سیاستی برای ترویج آن انجام شده است. روش پژوهش: این مطالعه به روش مروری-تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر علمی شامل مقالات نمایه‌شده در پایگاه‌های Web of Science، Scopus و گزارش‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد انجام شده است. یافته‌ها: کشاورزی بازساختی از طریق سه مکانیسم اصلی یعنی افزایش تنوع گیاهی، حذف آفت‌کش‌های شیمیایی و بهبود سلامت خاک، می‌تواند جمعیت زنبور عسل را تا ۴۰ درصد افزایش دهد. با این حال، چهار چالش اصلی شامل هزینه‌های گذار، نبود استانداردهای ارزیابی، ضعف نهادهای ترویجی و تضاد منافع کوتاه‌مدت، پیاده‌سازی این رویکرد را با مانع مواجه ساخته است. نتیجه‌گیری: گذار موفق به کشاورزی بازساختی مستلزم طراحی بسته‌های سیاستی تلفیقی شامل یارانه‌های زیست‌محیطی، آموزش مشترک کشاورزان و زنبورداران و اصلاحات قانونی در حوزه سموم کشاورزی است.

کلمات کلیدی:

زنبور عسل، کشاورزی بازساختی، سلامت خاک، کریدور گرده‌افشانی، سیاست‌های ترویجی