مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: سنجش شاخص های عددی تنوع گونه ای شبه‌عقرب‌های غارهای استان فارس

شناسه مقاله: 1-175-2026

نویسندگان: حمید درویش نیا ،

چکیده مقاله

غارها اکوسیستم‌هایی هستند که با دارا بودن ارزش‌های زیستمحیطی، دیرین شناسی، علمی، اقتصادی (صنعت توریسم) و .... می توانند نقش مهمی در رونق یک منطقه داشته باشند. حفاظت از تنوع زیستی زیست بوم های مختلف، از جمله اکوسیستم‌های غار مستلزم شناخت دقیق اجزای تشکیل دهنده آنهاست و بندپایان به‌عنوان متنوع‌ترین گروه جانوری در پایداری آن‌ها نقش کلیدی دارند. یکی از گروه‌های مهم از بندپایان که معمولا در محیط‌های سربسته‌ای همچون غارها زندگی میکنند، شبه‌عقرب‌ها هستند. در پژوهش حاضر تنوع زیستیشبه‌عقرب‌ها در غارهای منتخب استان فارس بررسی شد. نمونه‌برداریاز نقاط مختلف۱2غار با روش‌های مختلف انجام شد و در مجموع 392 نمونهجمع‌آوری که متعلق به 13 گونه از 7 خانواده شبه‌عقربمورد شناسایی قرار گرفتند. خانواده Chernetidae با 5 گونه (۳8٪) بیشترین تنوع را داشت بزرگترین خانواده انتخاب شد. خانواده‌های Atemnidae، Chthoniidae و Olpiidae هر کدام با یک گونه دارای کمترین تنوع در مطالعه حاضر بودند. شاخص‌های تنوع شانون و سیمپسون نشان دادند که غارهای منطقه دارای تنوع زیستی بالایی است. غار سهلک بیشترین میزان غالبیت را داشت، درحالی‌کهغارشفق از یکنواختی بیشتری برخوردار بود. چون شبه‌عقرب‌ها نیازمند زیستگاهی با استتار مناسب، دمای متعادل، رطوبت مطلوب و منابع غذایی کافی هستند، معمولاً در مناطق خشک، محیط غار را انتخاب نموده و از این طریق ارتباط مستقیم با بارندگی‌ها و تغییرات آب و هوایی نداشته، و تأثیرپذیری از دمای محیط و برخورد مستقیم تابش آفتاب در زیستگاه مذکور ندارند. این می‌تواند سبب تنوع و فراوانی شبه‌عقرب‌های ساکن غار باشد.

کلمات کلیدی:

تنوع زیستی، اکوسیستم غار، شاخص شانون، شاخص سیمپسون