مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: مروری بر شواهد نوین درباره خواص درمانی عسل: از ترکیبات زیست‌فعال تا کاربردهای بالینی

شناسه مقاله: 1-93-2026

نویسندگان: فاطمه قنادی اصل ،

چکیده مقاله

عسل از ارزشمندترین فرآورده‌های طبیعی حاصل از زنبور عسل است که علاوه بر ارزش تغذیه‌ای، به دلیل دارا بودن ترکیبات زیست‌فعال متعدد، مورد توجه پژوهشگران حوزه علوم پزشکی و تغذیه قرار گرفته است. هدف این مقاله مروری، بررسی جدیدترین شواهد علمی درباره خواص درمانی عسل با تأکید بر مطالعات منتشرشده در دهه اخیر (۲۰۱۵-۲۰۲۵) است. اطلاعات مورد نیاز از پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science و ScienceDirect با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط استخراج شد. نتایج مطالعات نشان می‌دهد که عسل دارای اثرات ضدمیکروبی، ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی، ترمیم‌کننده زخم و تعدیل‌کننده متابولیسم گلوکز و لیپیدها است. شواهد حاصل از کارآزمایی‌های بالینی نشان داده‌اند که استفاده از پانسمان‌های حاوی عسل موجب تسریع بهبود زخم پای دیابتی، کاهش عفونت و کوتاه شدن مدت بستری بیماران می‌شود. علاوه بر این، مصرف متعادل عسل در چارچوب رژیم غذایی سالم می‌تواند در بهبود برخی شاخص‌های قلبی-متابولیک نقش داشته باشد. با وجود نتایج امیدوارکننده، استانداردسازی فرآورده‌های عسلی و انجام کارآزمایی‌های بالینی گسترده‌تر برای تأیید اثربخشی درمانی آن ضروری است.

کلمات کلیدی:

عسل، خواص درمانی، ترمیم زخم، بیماری¬های عفونی، بیماری¬های قلبی- عروقی