عنوان مقاله: مروری بر نقش پرورش زنبور عسل در بازسازی شبکه‌های گرده‌افشانی و خدمات اکوسیستمی
شناسه مقاله: 1-184-2026نویسندگان: مهران قاسم زاده احمد آبادی ،
گرده‌افشانی یکی از مهم‌ترین خدمات اکوسیستمی در سامانه‌های طبیعی و کشاورزی است و در پایداری تنوع زیستی، تداوم تولیدمثل گیاهان و امنیت غذایی نقش اساسی دارد. در این میان، زنبور عسل به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گرده‌افشان‌های مدیریت‌شده، جایگاهی ویژه در بهبود کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی و نیز تقویت پیوندهای بوم‌شناختی میان گیاهان و گرده‌افشان‌ها دارد. با وجود این، کاهش جمعیت گرده‌افشان‌ها در سال‌های اخیر در نتیجه عواملی مانند تخریب زیستگاه، کشاورزی فشرده، مصرف آفت‌کش‌ها، بیماری‌ها و تغییرات اقلیمی، کارکرد شبکه‌های گرده‌افشانی را در بسیاری از مناطق جهان با اختلال مواجه کرده است. این مقاله مروری با هدف بررسی نقش پرورش زنبور عسل در بازسازی شبکه‌های گرده‌افشانی و تقویت خدمات اکوسیستمی نگارش شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پرورش زنبور عسل می‌تواند در صورت مدیریت صحیح، به افزایش کارایی گرده‌افشانی، بهبود عملکرد محصولات و جبران بخشی از افت گرده‌افشان‌ها کمک کند. با این حال، اثربخشی آن به عواملی مانند تراکم کلنی‌ها، تنوع منابع گل‌دهی، سلامت کلنی و تعامل با گرده‌افشان‌های وحشی وابسته است. همچنین استقرار بیش از حد یا مدیریت‌نشده کلنی‌ها ممکن است رقابت با گرده‌افشان‌های بومی را افزایش داده و ساختار شبکه‌های بوم‌شناختی را تضعیف کند. در مجموع، نتایج این بررسی نشان می‌دهد که پرورش زنبور عسل زمانی می‌تواند نقش مؤثری در بازسازی شبکه‌های گرده‌افشانی داشته باشد که در قالب رویکردی تلفیقی، همراه با حفاظت از زیستگاه‌ها، کاهش مصرف آفت‌کش‌ها، افزایش تنوع گیاهی و مدیریت پایدار چشم‌اندازها اجرا شود. این رویکرد می‌تواند به تقویت هم‌زمان تولید کشاورزی، حفاظت تنوع زیستی و پایداری خدمات اکوسیستمی منجر شود.
کلمات کلیدی:زنبور عسل، خدمات اکوسیستمی، شبکه‌های گرده‌افشانی، زنبورداری.