همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

چکیده مقاله

در سال‌های اخیر، افزایش فشار بر منابع طبیعی و تشدید چالش‌های زیست‌محیطی، ضرورت اتخاذ رویکردهای نوین برای مدیریت پایدار خدمات اکوسیستم را بیش از پیش برجسته کرده است. در این میان، اقتصاد دیجیتال با فراهم‌کردن زیرساخت‌های داده‌محور و فناوری‌های نوین و بازاریابی سبز با هدایت رفتار مصرف‌کنندگان به سمت الگوهای پایدار، می‌توانند نقش مکملی در حفاظت و مدیریت کارآمد خدمات اکوسیستم ایفا کنند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش و کارکرد همگرایی اقتصاد دیجیتال و بازاریابی سبز در مدیریت خدمات اکوسیستم و تبیین ظرفیت‌های آن برای ارتقای پایداری محیط‌زیست است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از مطالعه اسنادی و مرور ادبیات علمی به بررسی مفاهیم اقتصاد دیجیتال، بازاریابی سبز و خدمات اکوسیستم پرداخته است. در این چارچوب، نقش فناوری‌های دیجیتال نظیر کلان‌داده، اینترنت اشیا، پلتفرم‌های آنلاین، سنجش از دور و سامانه‌های ردیابی زنجیره تأمین در افزایش شفافیت اطلاعات، پایش منابع طبیعی و تقویت بازارهای سبز مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اقتصاد دیجیتال از طریق ارتقای دسترسی به اطلاعات، کاهش عدم تقارن اطلاعاتی و بهبود نظام‌های پایش زیست‌محیطی، بستر مناسبی برای توسعه بازاریابی سبز فراهم می‌کند. همچنین توسعه سازوکارهایی مانند پرداخت برای خدمات اکوسیستم، بازارهای کربن، برچسب‌های زیست‌محیطی، گردشگری پایدار و کشاورزی پایدار می‌تواند به ارزش‌گذاری اقتصادی خدمات اکوسیستم و تقویت انگیزه‌های حفاظتی منجر شود. با این حال، چالش‌هایی نظیر ضعف زیرساخت‌های دیجیتال، نبود چارچوب‌های نهادی مناسب و خطر سبزشویی از موانع مهم در مسیر تحقق این رویکرد به شمار می‌روند. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می‌دهد که همگرایی اقتصاد دیجیتال و بازاریابی سبز می‌تواند به‌عنوان راهبردی مؤثر در مدیریت خدمات اکوسیستم و تحقق توسعه پایدار مورد توجه قرار گیرد، مشروط بر آنکه زیرساخت‌های دیجیتال، شفافیت اطلاعات و سازوکارهای نظارتی و نهادی تقویت شوند.

کلمات کلیدی:

اقتصاد دیجیتال، بازاریابی سبز، خدمات اکوسیستم، توسعه پایدار، بازارهای سبز، سبزشویی