مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: نقش تغذیه مبتنی بر گیاهان دارویی در سلامت زنبور عسل، پایداری کلنی و کیفیت عسل در ایران

شناسه مقاله: 1-28-2026

نویسندگان: صالح اخوان مغانلو ، سینا نوبخت ، مهدیه پناهی ،

چکیده مقاله

زنبور عسل (Apis mellifera) یکی از مهم‌ترین گرده‌افشان‌های طبیعی در اکوسیستم‌های کشاورزی و طبیعی است و نقشی حیاتی در تولید محصولات غذایی، افزایش عملکرد کشاورزی، حفظ تنوع زیستی و پایداری محیط زیست ایفا می‌کند. کاهش جمعیت زنبوران عسل در بسیاری از نقاط جهان به‌عنوان یک بحران زیست‌محیطی و اقتصادی مطرح شده است. عوامل متعددی از جمله بیماری‌ها، آفات، سموم کشاورزی، تغییرات اقلیمی و به‌ویژه کاهش کیفیت منابع تغذیه‌ای در این روند نقش دارند. تغذیه زنبور عسل به‌طور مستقیم بر سلامت کلنی، توان ایمنی، طول عمر زنبوران، قدرت تولیدمثلی ملکه و میزان و کیفیت عسل تولیدی تأثیر می‌گذارد.گیاهان دارویی به دلیل دارا بودن ترکیبات زیست‌فعال مانند پلی‌فنول‌ها، فلاونوئیدها، ترپن‌ها، آلکالوئیدها و آنتی‌اکسیدان‌ها، می‌توانند علاوه بر تأمین نیازهای تغذیه‌ای زنبور، موجب تقویت سیستم ایمنی، کاهش استرس اکسیداتیو، افزایش مقاومت در برابر بیماری‌ها و ارتقای کیفیت عسل شوند. ایران با برخورداری از تنوع اقلیمی بالا و زیستگاه هزاران گونه گیاه دارویی شهدزا، از پتانسیل قابل توجهی برای توسعه زنبورداری مبتنی بر منابع طبیعی برخوردار است.

کلمات کلیدی:

زنبور عسل، گیاهان دارویی، تغذیه زنبور، سلامت کلنی، ایران