مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: نقش زنبور عسل درسلامت انسان و کاربردهای دارویی

شناسه مقاله: 1-72-2026

نویسندگان: رقیه منافی ،

چکیده مقاله

عسل به دلیل خواص درمانی بی‌شمار، همواره یکی از محصولات کلیدی زنبور عسل بوده و در طول تاریخ مورد توجه تمدن‌ها و ادیان گوناگون قرار گرفته است. در نظام‌های طب سنتی شرق، از جمله ایران، چین و هند، بر قابلیت‌های عسل در بهبود اختلالات گوارشی، افزایش سطح انرژی، ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده و تقویت بنیه جسمانی تأکید شده است. علاوه بر این، تمدن‌هایی نظیر مایا، یونان و مصر باستان، عسل را نه تنها به عنوان یک شیرین‌کننده و درمانگر، بلکه به عنوان کالایی ارزشمند برای مبادلات تجاری نیز به کار می‌بردند. پژوهش حاضر با رویکرد کتابخانه‌ای و مروری، به واکاوی نقش درمانی عسل در میان اقوام و ادیان مختلف با استناد به داده‌های موجود در منابع علمی بین‌المللی پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که در تمامی متون تاریخی، اعم از متون دینی و علمی، عسل به عنوان ماده‌ای شفابخش و مؤثر در درمان انواع بیماری‌ها شناخته شده است. همچنین، در برخی از سنت‌های مذهبی شرق و غرب، زنبور عسل و عسل به عنوان موجوداتی مقدس و ارزشمند مورد تکریم قرار گرفته‌اند. یافته‌های این مطالعه تأیید می‌کند که عسل در طب سنتی و متون مقدس، عاملی بنیادین برای درمان شناخته می‌شود. در دوران معاصر نیز، به‌ویژه در کشورهای اروپایی، عسل علاوه بر کاربرد تغذیه‌ای، در قالب فرآورده‌های دارویی پیشرفته تولید و عرضه می‌گردد. این پژوهش بر جنبه‌های تاریخی و دارویی عسل در فرهنگ‌های مختلف تمرکز دارد.

کلمات کلیدی:

کلیدواژه: فرآورده های زنبور عسل، امنیت غذایی، سلامت انسان، کاربرد دارویی، گرده‌افشانی.