مقاله پذیرفته شده در همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

عنوان مقاله: پاسخ تنفس میکروبی برانگیخته خاک به قرق در مراتع زاگرس مرکزی (مطالعه موردی: شهرستان دلفان)

شناسه مقاله: 1-183-2026

نویسندگان: ساناز وند ، مهدی معمری ، اردوان قربانی ، امیر میرزایی موسی وند ،

چکیده مقاله

خاک یکی از مهم‌ترین اجزای اکوسیستم‌های مرتعی است که نقش اساسی در پایداری بوم‌سازگان، چرخه عناصر غذایی و حفظ فعالیت‌های زیستی دارد. در این میان، تنفس میکروبی برانگیخته به‌عنوان یکی از شاخص‌های زیستی حساس، می‌تواند تغییرات ناشی از مدیریت و بهره‌برداری از مرتع را به‌خوبی نشان دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر قرق بر تنفس میکروبی برانگیخته خاک در مراتع زاگرس مرکزی، در شهرستان دلفان انجام شد. بدین منظور، دو کاربری شامل مرتع قرق‌شده و مرتع خارج از قرق انتخاب و در هر کاربری سه سایت مورد بررسی قرار گرفت. نمونه‌های خاک از عمق صفر تا 20 سانتی‌متری برداشت و پس از انتقال به آزمایشگاه، تنفس میکروبی برانگیخته از طریق افزودن گلوکز و اندازه‌گیری دی‌اکسیدکربن آزادشده تعیین شد. نتایج نشان داد که میانگین تنفس میکروبی برانگیخته در مرتع قرق‌شده بیش از مرتع خارج از قرق بود، اما این اختلاف از نظر آماری در سطح 5 درصد معنی‌دار نبود. با وجود این، روند افزایشی مشاهده‌شده را می‌توان نشانه‌ای از بهبود تدریجی فعالیت زیستی خاک در شرایط کاهش فشار چرا دانست. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش بیانگر آن است که اثر قرق بر شاخص‌های زیستی خاک ممکن است در بلندمدت آشکارتر شود و برای دستیابی به نتایج دقیق‌تر، انجام مطالعات طولانی‌مدت همراه با بررسی هم‌زمان سایر ویژگی‌های زیستی، فیزیکی و شیمیایی خاک ضروری است.

کلمات کلیدی:

تنفس میکروبی برانگیخته، قرق، فعالیت میکروبی خاک، زاگرس مرکزی، مرتع.