همایش ملی احیای بوم‌شناختی بر پایه طبیعت با تاکید بر زنبورعسل

چکیده مقاله

زمینه: زنبورعسل (Apis mellifera) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گرده‌افشان‌های جهان، نقش اساسی در امنیت غذایی و پایداری اکوسیستم‌ها دارد. با این حال، کاهش جمعیت آن در دهه‌های اخیر، ضرورت توسعه راهکارهای نوین برای حفاظت از ذخایر ژنتیکی را افزایش داده است. در این میان، فناوری‌های انجماد فراسرد (کرایوپرزرویشن) به‌عنوان رویکردی کارآمد برای حفظ طولانی‌مدت مواد ژنتیکی مورد توجه قرار گرفته‌اند. هدف: هدف از این مطالعه، بررسی و تحلیل کاربرد فناوری‌های انجماد فراسرد در مدیریت ذخایر ژنتیکی زنبورعسل در سطوح مختلف زیستی و تبیین نقش آن در بهبود برنامه‌های حفاظت و اصلاح نژاد این گونه است. روش پژوهش: در این راستا، مطالعات انجام‌شده در حوزه حفاظت فراسرد زنبور عسل در سه سطح زیستی شامل: اسپرم، جنین و بافت‌های گنادی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این مطالعات، اثر نوع و غلظت محافظ های سرمایی (مانند دی‌متیل‌سولفوکساید، گلیسرول و ترهالوز)، نرخ‌های سرمایش و ذوب، و روش‌های انجماد نظیر ویترریفیکاسیون(روش فوق سریع انجماد) بر بقای سلولی پس از ذوب مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد استفاده از محافظ های سرمایی مناسب، همراه با کنترل دقیق شرایط انجماد، می‌تواند بقای سلولی را به‌طور معنی‌داری افزایش دهد. در سطح اسپرم، نرخ بقا در محدوده ۴۰ تا ۷۰ درصد و در بافت‌های گنادی ۳۰ تا ۸۰ درصد گزارش شده است، در حالی‌که جنین‌ها به‌عنوان حساس‌ترین مرحله زیستی، نرخ بقای ۲۰ تا ۵۰ درصد را نشان می‌دهند. همچنین، موفقیت در فرایند حفاظت فراسرد به عواملی مانند مرحله رشدی نمونه، نوع بافت و ترکیب محافظ های سرمایی وابسته است. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهند که فناوری‌های انجماد فراسرد می‌توانند به‌عنوان ابزاری مؤثر در حفظ تنوع ژنتیکی زنبورعسل و توسعه بانک‌های ژنی مورد استفاده قرار گیرند. همچنین، این فناوری‌ها قادرند نقش مهمی در برنامه‌های اصلاح نژاد، احیای جمعیت‌های آسیب‌دیده و پایداری اکوسیستم‌های گرده‌افشان ایفا کنند.

کلمات کلیدی:

زنبورعسل، انجماد فراسرد، ذخایر ژنتیکی، اسپرم، جنین، بافت گنادی